T.C. Sağlık Bakanlığı İstanbul İl Sağlık Müdürlüğü İstanbul Zeynep Kamil Kadın ve Çocuk Hastalıkları
Eğitim ve Araştırma Hastanesi

Yumurta/Sperm Dondurma


Yumurta dondurma nedir?

Tıbbi gereklilik durumunda,  yumurtaların daha sonra kullanılmak üzere dondurulması işlemidir.

Yumurta dondurma işlemi nasıl uygulanır?

Ön değerlendirmeyi takiben, adetin 2. veya 3. günü hastaya yumurtalıkları uyaracak hormon ilaçları verilir ve yumurtalıkların normalden daha fazla yumurta üretmesi sağlanır. Ultrasonografi ve hormon düzeyi takibi ile istenilen cevap elde edildiginde, vajinal yoldan yapılan ultrasonografi eşliğinde özel bir iğne yardımıyla yumurtalar toplanır. Toplanan yumurtalar özel kimyasal solusyonlarda bir süre bekletildikten sonra  vitrifikasyon yöntemi ile dondurularak -196 derecede sıvı azot içeren tanklarda  bekletilir.

 Gebelik istendiğinde dondurulmuş yumurtalar çözülerek erkekten elde edilen spermler ile döllenerek (mikroenjeksiyon yöntemi ile) oluşan embriyolar kadının rahmine transfer edilerek gebelik elde edilir.

Yumurta dondurma işlemi kimlere uygulanır?

2014 yılında yayınlanan yönetmelik (30.09.2014 Resmi Gazete sayi: 29135) ile şu durumlarda yumurta dondurma işleminin uygulanması yasal olarak mümkün hale gelmiştir.

  1. Kemoterapi ve radyoterapi gibi yumurtalık hücrelerine zarar veren tedaviler öncesinde
  2. Üreme fonksiyonlarının kaybedilmesine yol açacak olan ameliyatlar (yumurtalıkların alınması gibi operasyonlar ) öncesinde
  3. Düşük yumurtalık rezervi olan henüz doğurmamış kadınlarda ,

Düşük yumurtalık rezervi nedir?

Her kadın belli bir sayıda yumurta ile doğar ve üreme çağı boyunca, her adet döneminde bu rezerv belli bir oranda azalır. 35 yaş sonrasında yumurtalık rezervi ve doğal yollarla gebe kalma şansı giderek azalmaktadır. Bununla birikte çikolata kisti  (endometrima) bulunan veya çikolata kisti nedeniyle ameliyat olan hastalarda, ailesinde 40 yaş öncesinde menopos öyküsü olan kadınlarda yumurtalık rezervinin düşük olma ihtimali olabilir. AMH (anti-mullerian hormone) testi ile yumurtalik rezervi değerlendirlebilir ve yumurtalık rezervi düşük olan hastalarda yumurta dondurma yöntemi kullanılarak ilerleyen yıllarda gebe kalma şansı korunabilir.

Dondurulmuş yumurtalar ne kadar bekletilebilir?

Tıbbi açıdan belli bir bekleme süresi yoktur. Saklama süresinin bir yılı aşması halinde, her yıl yumurtaların saklanması için hastanın mutlaka başvuruda bulunarak taleplerinin devam ettiğini ifade eden imzalı dilekçe vermesi gereklidir.

Hastanın  talebi halinde ya da belirlenen süre son bulduğunda hastanın saklanma süresinin uzatılmasını istediğine dair dilekçe vermemesi durumunda saklanan yumurtalar müdürlük bünyesinde kurulacak komisyon tarafından tutanak altına alınarak imha edilir. Dondurulmuş yumurtalar, merkezlerde en fazla beş yıl süreyle saklanır. Beş yıldan fazla saklanması Bakanlığın iznine tabidir.